ലളിതവും എന്നാൽ കരുത്തുറ്റതുമായ ഒരു ആത്മീയ സാധന - ശ്രീ സ്വാമി ആത്മസ്വരൂപാനന്ദ

 ആത്മീയ ജീവിതമെന്നും ഭൗതിക ജീവിതമെന്നും (secular life) ഒരു വിഭജനം നടത്തുന്നത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഒരു പൊതുരീതിയാണ്. എന്നാൽ എല്ലാം ഒന്നാണെങ്കിൽ, ദൈവം മാത്രമാണ് ഉള്ളതെങ്കിൽ, ഒരുപക്ഷേ നമ്മുടെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്നത് ഭൗതിക ജീവിതം എന്നൊന്നില്ലെന്നും എല്ലാ ജീവിതവും ആത്മീയമാണെന്നും തിരിച്ചറിയുക എന്നതാവാം. നമ്മുടെ ബോധം (consciousness) എവിടെ ഇരിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് കാര്യം. എല്ലാ ജീവിതവും ദൈവികമാണെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം നാം തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു തലത്തിലേക്ക് നമ്മുടെ ബോധത്തെ ഉയർത്തുക എന്നതാണ് ആത്മീയ സാധനകളുടെ ലക്ഷ്യം.

മിക്കപ്പോഴും നമ്മുടെ ബോധം ഭൗതികമായ ഒരു തലത്തിലാണെന്ന് തോന്നാറുണ്ട്. നമ്മുടെ ബോധത്തെ സ്ഥിരമായും നിരന്തരമായും ഉയർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന, പകലുടനീളം അനുഷ്ഠിക്കാവുന്ന ലളിതമായ ഒരു സാധനയുണ്ടോ?

പകൽ സമയത്ത് ആത്മീയ സാധനകൾക്കായി കൂടുതൽ സമയം കണ്ടെത്താൻ നമുക്ക് സാധിച്ചെന്നു വരില്ല, എന്നാൽ അടുക്കളയിലോ ഓഫീസിലോ എവിടെയുമാകട്ടെ, കുറച്ചു നിമിഷങ്ങൾ വെറുതെ ഇരിക്കാനും കണ്ണുകൾ അടച്ച് വിശ്രമിക്കാനും സാധിക്കുന്ന സമയം നമുക്ക് കണ്ടെത്താനാകും. ആ ഒരു പരിശീലനം മാത്രം നമ്മുടെ ബോധത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കും. അതിനോടൊപ്പം ദൈവനാമ ജപം കൂടി ചേർത്താൽ നമ്മുടെ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാവുകയും ബോധം ഉയരുകയും ചെയ്യും. നാം ദൈവനാമം ജപിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ആ ജപത്തെക്കുറിച്ച് ബോധമുള്ള (aware) എന്തോ ഒന്ന് ഉണ്ടെന്ന് നമുക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. നമ്മൾ ഒരു 'സാക്ഷിയെ' (witness) കൃത്രിമമായി സൃഷ്ടിക്കുകയല്ല വേണ്ടത്, കാരണം അത് വെറുമൊരു ചിന്ത മാത്രമാണ്; മറിച്ച് നമ്മുടെ മനസ്സിൽ എന്തുതന്നെ ഉണ്ടായാലും അത് അറിയുന്ന 'എന്തോ ഒന്ന്' ഉണ്ടെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ആ 'എന്തോ ഒന്നിനെ' ഒരിക്കലും പിടികൂടാൻ (grasp) കഴിയില്ല, എന്നാൽ നാം നിശബ്ദനായി ഇരിക്കുമ്പോഴോ, സജീവമായിരിക്കുമ്പോഴോ, സ്വപ്നം കാണുമ്പോഴോ, ഗാഢനിദ്രയിലായിരിക്കുമ്പോഴോ അത് ഒരിക്കലും അസാന്നിധ്യമല്ല. പിടികിട്ടാത്ത ആ സാക്ഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മരണ നമ്മുടെ ബോധത്തെ ഉയർത്തുകയും നമ്മെ മറ്റൊരു തലത്തിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതെല്ലാം ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ചെയ്യാവുന്നതാണ്.

ആത്മീയ ജീവിതം അതിന്റെ അന്തസ്സത്തയിൽ നാടകീയമായ ഒന്നല്ല. വളരെ അപൂർവ്വ സാഹചര്യങ്ങളിലൊഴികെ, ഇത് വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പടിപടിയായുള്ള ഒരു യാത്രയാണ്. കുറച്ചു നാൾ മുമ്പ് ഞങ്ങളുടെ മുതിർന്ന ഭക്തരിൽ ഒരാൾ അന്തരിച്ചു. വർഷങ്ങളായി പതിവായി ആത്മീയ സാധനകൾ പിന്തുടർന്നിരുന്ന ഒരു വീട്ടമ്മയായിരുന്നു അവർ. അവർക്ക് പ്രത്യേകതകളൊന്നും ഉള്ളതായി തോന്നിയിരുന്നില്ല, എന്നാൽ തന്റെ ആരോഗ്യനില വഷളായ സമയത്ത്—ഇനിയും വർഷങ്ങളോളം ജീവിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാമായിരുന്നിട്ടും—താൻ ജീവിച്ചിരിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അവർ പൂർണ്ണമായും ദൈവഹിതത്തിന് കീഴടങ്ങിയിരുന്നു. സ്വാമിജി (സ്വാമി ചിദാനന്ദജി) അത്ഭുതപ്പെട്ടു. വർഷങ്ങളായുള്ള അവരുടെ സ്ഥിരമായ ആത്മീയ സാധനയുടെ ഫലമാണിതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

അതുകൊണ്ട്, സാധിക്കുന്നത്ര തവണ ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾ നിശബ്ദമായി ഇരിക്കുക, ദൈവനാമം ജപിക്കുക, ഒപ്പം എപ്പോഴും നിശബ്ദമായി എല്ലാം അറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അജ്ഞാതനായ ഒരു സാക്ഷിയുണ്ടെന്ന് ബോധവാനായിരിക്കുക—ഇങ്ങനെയുള്ള ലളിതമായ കാര്യങ്ങളുടെ ആന്തരികമായ ആത്മീയ ശക്തിയെ നാം കുറച്ചുകാണരുത്.