"നിരീക്ഷണം എന്നത് ഒരു വിദ്യയാണ് — ഓഷോ.

 നിങ്ങൾ ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്: നിരീക്ഷണം എന്നത് ഒരു കലയോ തൊഴിലോ അല്ല; അതൊരു വിദ്യയാണ് (knack). നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഒരേയൊരു കാര്യം, ഉള്ളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ആ നദിയിൽ മുങ്ങിപ്പോകരുത് എന്നതാണ്. നിങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നത്? നിങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ സജീവമായാൽ (active), നിങ്ങൾ മുങ്ങിപ്പോകും. നിങ്ങൾ നിഷ്ക്രിയനായി, ഒന്നും ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ... 'എനിക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനില്ല; ദേഷ്യം കടന്നുപോകുന്നു, അത് പോകട്ടെ... വിട' എന്ന ബോധത്തോടെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ സുരക്ഷിതനാണ്. നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ ഏതെങ്കിലും ചിന്ത കടന്നുപോകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് കാര്യമാക്കേണ്ടതില്ല. 

നിങ്ങളുടെ ഒരേയൊരു ജോലി നിരീക്ഷിക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ്; ഒന്നിനും പേരിടാനോ ഒന്നിനെയും കുറ്റപ്പെടുത്താനോ നിൽക്കരുത്, കാരണം അവയെല്ലാം ഓരോ പ്രവൃത്തികളാണ് (actions). പ്രവൃത്തികൾ നിങ്ങളെ മനസ്സിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. നിഷ്ക്രിയത്വം നിങ്ങളെ മനസ്സിൽ നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. പ്രവൃത്തി എന്നത് നിങ്ങൾക്കും മനസ്സിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു പാലമാണ്; നിഷ്ക്രിയത്വത്തിലൂടെ ആ പാലം ഇല്ലാതാകുന്നു, നിങ്ങൾ അവിടെ തനിയെ നിൽക്കുന്നു. നിങ്ങൾ സജീവമല്ലാതിരിക്കുകയും ഒരു തരത്തിലും പങ്കുചേരാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിമിഷം, ഒരു അത്ഭുതം അനുഭവപ്പെടും. നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തമാണ് മനസ്സിനും അതിന്റെ ചിന്തകൾക്കും വികാരങ്ങൾക്കും ജീവൻ നൽകുന്നത്. നിങ്ങൾ പങ്കുചേരാതിരിക്കുമ്പോൾ, അവ വെറുതെ ചിതറിപ്പോകുന്നു, ശുദ്ധമായ ശൂന്യത മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു: നിങ്ങളുടെ പൂർണ്ണമായ ഏകാന്തതയിൽ നിങ്ങൾ മാത്രം. സമയം നിലയ്ക്കുന്നു. മനസ്സ് നിലയ്ക്കുമ്പോൾ സമയവും നിലയ്ക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി നിങ്ങൾ ദർശിക്കുന്നവനെ കാണുന്നു, നിരീക്ഷിക്കുന്നവനെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ ബോധത്തെക്കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരാകുന്നു, ഇതാണ് മതം എന്നത് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."

OSHO – From unconsciousness to consciousness chap.24