"ഞാൻ ആര്" എന്ന് ചോദിക്കുന്നത് ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്ക് നയിക്കുമോ? — സ്വാമി ദയാനന്ദ

 മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ "ഞാൻ ആര്?" എന്നൊരു ചോദ്യം മാത്രം ചോദിച്ചാൽ മതി എന്നൊരു ധാരണ ഇന്ന് പരക്കെയുണ്ട്. ശാസ്ത്രപഠനത്തിന്റെയോ ഒരു ഗുരുവിന്റെയോ ആവശ്യമില്ല എന്നാണ് ഈ ചിന്താഗതി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. ഇത് എത്രത്തോളം ശരിയാണെന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മോക്ഷപ്രാപ്തിക്ക് "ഞാൻ ആര്" എന്ന ചോദ്യം മാത്രം മതിയോ എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് പൂജ്യ സ്വാമിജി നടത്തിയ ഒരു പ്രഭാഷണത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതാണ് താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ.

നിങ്ങൾക്ക് ആ ചോദ്യം ചോദിക്കാം. പക്ഷേ, ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് തന്നെ അതിന് ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, പിന്നെ ആ ചോദ്യം ചോദിക്കേണ്ട കാര്യമുണ്ടോ? ഒരാൾക്ക് ഉത്തരം നേരത്തെ അറിയാമെങ്കിൽ പിന്നെ എന്തിനാണ് ചോദിക്കുന്നത്?

ശരിയായ അറിവ് ലഭിക്കാൻ ശരിയായ മാർഗ്ഗം തന്നെ സ്വീകരിക്കണം. ഒരു ഗുരുവിനെ കണ്ടെത്തി അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക എന്നതാണ് ശരിയായ വഴി — ആചാര്യവാൻ പുരുഷോ വേദ (ഗുരുവുള്ളവനേ ജ്ഞാനം ലഭിക്കൂ).

ഒരാൾക്ക് ഗുരുവിനെ ആവശ്യമാണ്. നിങ്ങൾ "ഞാൻ ആര്?" എന്ന് ചോദിക്കുകയും ആ ചോദ്യത്തിൽ തന്നെ തുടരുകയും ചെയ്താൽ നിങ്ങൾക്ക് ഒരുതരം ശാന്തത അനുഭവപ്പെട്ടേക്കാം. ആ ശാന്തതയിലാണ് നിങ്ങൾക്ക് സംതൃപ്തിയെങ്കിൽ അത് നല്ലത് തന്നെ. എന്നാൽ അത് ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്ക് നയിക്കില്ല. എങ്കിലും "ഞാൻ ആര്" എന്ന ചോദ്യം പ്രധാനമാണ് — കാരണം അത് നിങ്ങളെ ഗുരുവിയിലേക്കും ശാസ്ത്രത്തിലേക്കും ആത്മജ്ഞാനത്തിലേക്കും നയിക്കും.

ഗുരുവിന്റേയോ ശാസ്ത്രത്തിന്റേയോ ആവശ്യമില്ല എന്ന് ചിലർ വാദിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ അത് നിങ്ങളെ ഒരിടത്തും എത്തിക്കില്ല. "ഞാൻ ഈ ജഗത്തിന്റെ കാരണമാണ്" (ജഗത്-കാരണം) എന്ന ഉത്തരമാണ് കണ്ടെത്തേണ്ടത്. നിങ്ങൾ അത് എങ്ങനെ കണ്ടെത്തും? അത് ശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തമാണ്. ശാസ്ത്രം ശ്രവിക്കുകയും, "ഞാനാണ് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മുഴുവൻ കാരണം" എന്ന് ചിന്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് വേദാന്തം; അല്ലാതെ വെറും "ഞാൻ ആര്" എന്ന് ചോദിക്കുക മാത്രമല്ല. ശാസ്ത്രത്തിലൂടെയും ഗുരുവിലൂടെയും മാത്രമേ ഒരാൾക്ക് സത്യം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ.

പൊതുവെ ആളുകൾക്ക് ഗുരുവിനെ ഇഷ്ടമല്ല, കാരണം ഗുരു ഒരു അധികാര രൂപമാണ് (authority figure). അവർക്ക് അധികാരത്തെ ഭയമാണ്. ഇതൊരു മനഃശാസ്ത്രപരമായ പ്രശ്നമാണ്. പിതാവ് ഒരു അധികാര രൂപമായിരുന്നതുകൊണ്ടാകാം ഒരുപക്ഷേ ഈ ഭയം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമല്ലാത്ത, മാതാപിതാക്കളുടെ പെരുമാറ്റം അസ്ഥിരമായ ഒരു വീട്ടിലാണ് വളർന്നതെങ്കിൽ, നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ഭയവും ഇവർക്കുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ട് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കണം എന്ന് ഇവർക്ക് നിർബന്ധമുണ്ടാകും. "ഒരു ഗുരു ഉണ്ടായാൽ എന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടും" എന്ന് അങ്ങനെയുള്ളവർ ചിന്തിക്കുന്നു. ഇതാണ് യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം.

വാസ്തവത്തിൽ, ശരണാഗതി എന്നത് ഒരു വ്യക്തി എന്ന നിലയിലുള്ള ഗുരുവിനോടല്ല, മറിച്ച് ഗുരു പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ആ ജ്ഞാന പീഠത്തോടാണ്. ഗുരു കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ശാസ്ത്ര പ്രമാണത്തോടുള്ള ശരണാഗതിയാണത്. ഒരു ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോഴോ രൂപം കാണുമ്പോഴോ നമ്മുടെ ചെവിയെയും കണ്ണിനെയുമാണല്ലോ നമ്മൾ അവസാന വാക്കായി സ്വീകരിക്കുന്നത്; അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇതും.