സ്രോതസ്സിൽ ഇരിക്കുക -- ഓഷോ

 "ഊർജ്ജം ഉള്ളിലേക്ക് തിരിയുമ്പോൾ അത് ചിന്തകളും വികാരങ്ങളും വികാരവിക്ഷോഭങ്ങളുമായി മാറുന്നു. ഊർജ്ജം പുറത്തേക്ക് പോകുമ്പോൾ അത് ജീവജാലങ്ങളുമായും പ്രകൃതിയുമായും ഉള്ള ബന്ധങ്ങളായി മാറുന്നു. എന്നാൽ ഊർജ്ജം ഉള്ളിലേക്കോ പുറത്തേക്കോ ചലിക്കാതെ, അവിടെത്തന്നെ സ്പന്ദിച്ചുകൊണ്ടും പ്രകമ്പനം കൊണ്ടും ഇരിക്കുമ്പോൾ, അത് അസ്തിത്വത്തോടും പ്രപഞ്ചത്തോടും ഒന്നായിത്തീരുന്നു. ഇതാണോ സാസെൻ (Zazen)?"

കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ അതുതന്നെ. ഊർജ്ജം എവിടേക്കും പോകാതെ അതിന്റെ ആദിമ സ്രോതസ്സിൽത്തന്നെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടും താമരപോലെ വിരിഞ്ഞുകൊണ്ടും അവിടെത്തന്നെ ഇരിക്കുമ്പോൾ—പുറത്തേക്കോ അകത്തേക്കോ പോകാതെ—അത് വെറും 'ഇവിടെയും ഇപ്പോഴും' (here and now) ആയി മാറുന്നു. 'ഉള്ളിലേക്ക് പോകുക' എന്ന് ഞാൻ പറയുമ്പോൾ, തലയ്ക്കുള്ളിൽ മാത്രം കറങ്ങരുത് എന്നാണ് ഞാൻ അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഊർജ്ജത്തെ തലയിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ നമ്മുടെ സമൂഹം നിങ്ങളെ നിർബന്ധിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് ഊർജ്ജത്തെ തലയിൽ മാത്രം സ്പന്ദിപ്പിക്കാനുള്ള തന്ത്രമാണ്—നിങ്ങളെ ഒരു മികച്ച ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനോ വൈദ്യനോ ആക്കി മാറ്റാനുള്ള വഴി. ലോകത്തിലെ എല്ലാ വിദ്യാഭ്യാസവും ഊർജ്ജത്തെ തലയിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്.

തലയിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന് ആ ആദിമ സ്രോതസ്സിലേക്ക് പോകാനാണ് സെൻ (Zen) ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ രീതികൾ എവിടെ നിന്നാണോ ഊർജ്ജമെടുത്ത് തലയിലെത്തിച്ച് ചിന്തകളും ബിംബങ്ങളുമാക്കി മാറ്റുന്നത്, ആ സ്രോതസ്സിലേക്ക് മടങ്ങുക. ചിന്തകൾക്ക് അതിന്റേതായ ഉപയോഗങ്ങളുണ്ട്, സെൻ അത് അറിയാത്തതല്ല. എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ മുഴുവൻ ഊർജ്ജവും തലയിൽ മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ നിത്യതയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും ബോധവാന്മാരാകില്ല. നിങ്ങൾ ഒരു മികച്ച ചിന്തകനോ ദാർശനികനോ ആയേക്കാം, പക്ഷേ ജീവിതം എന്താണെന്ന് ഒരു അനുഭവമായി നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും അറിയുകയില്ല. പ്രപഞ്ചവുമായി ഒന്നാകുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കില്ല.

ഊർജ്ജം കേന്ദ്രത്തിൽ മാത്രം സ്പന്ദിക്കുമ്പോൾ... അത് തലയിലേക്കോ ഹൃദയത്തിലേക്കോ പോകാതെ, തലയും ഹൃദയവും എവിടെ നിന്നാണോ ഊർജ്ജം സ്വീകരിക്കുന്നത് ആ സ്രോതസ്സിൽത്തന്നെ സ്പന്ദിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ—അതാണ് 'സാസെൻ' എന്നതിന്റെ അർത്ഥം.

സാസെൻ എന്നാൽ എവിടേക്കും ചലിക്കാതെ സ്രോതസ്സിൽത്തന്നെ ഇരിക്കുക എന്നാണ്. അവിടെ വലിയൊരു ശക്തി ഉദിക്കുന്നു; ഊർജ്ജം പ്രകാശമായും സ്നേഹമായും വലിയൊരു ജീവിതമായും അനുകമ്പയായും സർഗ്ഗാത്മകതയായും പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഇതിന് പല രൂപങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളാം, പക്ഷേ ആദ്യം നിങ്ങൾ ആ സ്രോതസ്സിൽ ഇരിക്കാൻ പഠിക്കണം. അപ്പോൾ സ്രോതസ്സ് തീരുമാനിക്കും നിങ്ങളുടെ കഴിവ് എവിടെയാണെന്ന്. സ്രോതസ്സിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ അത് നിങ്ങളെ നിങ്ങളുടെ പൂർണ്ണതയിലേക്ക് നയിക്കും. അതിനർത്ഥം നിങ്ങൾ ചിന്തകൾ എന്നെന്നേക്കുമായി നിർത്തണമെന്നല്ല, മറിച്ച് ബോധവാനായിരിക്കാനും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും സ്രോതസ്സിലേക്ക് മടങ്ങാൻ പ്രാപ്തനായിരിക്കണം എന്നുമാണ്. ബുദ്ധി ആവശ്യമായി വരുമ്പോൾ ഊർജ്ജത്തെ തലയിലേക്കും, സ്നേഹിക്കാൻ ആവശ്യമായി വരുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിലേക്കും മാറ്റാം.

പക്ഷേ നിങ്ങൾ 24 മണിക്കൂറും ചിന്തിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ചിന്തിക്കാത്ത സമയങ്ങളിൽ നിങ്ങൾക്ക് കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മടങ്ങി വിശ്രമിക്കാം—ഇതാണ് ഒരു സെൻ മനുഷ്യനെ നിരന്തരം സംതൃപ്തനും ഉന്മേഷവാനും സന്തോഷവാനുമായി നിലനിർത്തുന്നത്. അവനിൽ നിന്ന് ഒരു പരമാനന്ദം പ്രസരിക്കും; അതൊരു പ്രവൃത്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു വികിരണമാണ്. സെന്നിന്റെ തന്ത്രമാണ് സാസെൻ. ഇതിന്റെ അർത്ഥം 'വെറുതെ ഇരിക്കുക' എന്നാണ്. എവിടെ ഇരിക്കുക? സ്രോതസ്സിൽത്തന്നെ ഇരിക്കുക.

ഇടയ്ക്കിടെ നിങ്ങൾ ആ സ്രോതസ്സിൽ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിന്റെയും ഹൃദയത്തിന്റെയും എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും യാതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടുമില്ലാതെ കൈകാര്യം ചെയ്യാം. എങ്കിലും, ഒഴിവ് കിട്ടുമ്പോഴെല്ലാം നിങ്ങൾക്ക് അനാവശ്യമായി ചിന്തിക്കാതെയും വികാരാധീനനാകാതെയും 'വെറുതെ ആയിരിക്കാൻ' (just be) കഴിയും.

ഈ 'വെറുതെ ഇരിക്കൽ' ആണ് സാസെൻ.

ഒരു ദിവസം 24 മണിക്കൂറിൽ ഏതാനും മിനിറ്റുകൾ മാത്രം നിങ്ങൾക്ക് ഇപ്രകാരം വെറുതെ ഇരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ 'ബുദ്ധത്വത്തെ'ക്കുറിച്ച് സദാ ഉണർന്നിരിക്കാൻ അത് മതിയാകും.